Klima Sistemi Bakımı ve Temizliği

Klimanın bozulduğunu genelde temmuz ortasında, trafikte anlarım. Benim de öyle oldu: birkaç yıl önce uzun bir yolculuğun ortasında üfleyen hava ılıklaştı, ardından havalandırmadan ıslak bez kokusu gelmeye başladı. Servise gittiğimde duyduğum "gaz eksik, ayrıca evaporatör pislenmiş" cümlesi, o günden sonra klima bakımı temizliği işini takvimimin sabit bir maddesi yapmama yeterli oldu. O günden bugüne öğrendiklerimi, kendi elimle yapabildiklerim ve servise bırakmayı tercih ettiklerim şeklinde ikiye ayırarak anlatacağım.

Önce şunu netleştirelim: araç kliması sadece "soğutma" yapan bir kutu değil. Kabin havasındaki nemi de alan, cam buğusunu kışın en hızlı çözen sistem bu. Yani yılın sadece üç ayında değil, on iki ay boyunca çalışan bir düzenekten söz ediyoruz. Bakımını atladığınızda ortaya çıkan sonuç yalnızca "az soğutuyor" değil; koku, alerjik tepkiler, buğu çözülmemesi ve en sonunda dört haneli faturalarla gelen kompresör arızası.

Kendi Garajımda Yaptığım Temizlik ve Kontroller

Elimde manifold manometresi ya da vakum pompası yok, bu yüzden gaz işine hiç bulaşmıyorum. Ama sistemin performansını doğrudan etkileyen üç iş var ki bunlar tamamen ev usulü: filtre, kondenser peteği ve iç temizlik.

Kabin filtresi: kokunun ilk şüphelisi

Havalandırmadan gelen küflü koku vakalarının çoğunda suçlu, aylardır değişmemiş kabin filtresidir. Benim aracımda torpido gözünün arkasında, iki plastik tırnakla tutulan bir kapağın içinde duruyor; sökmesi beş dakika. Çıkardığım filtreyi ışığa tuttuğumda arasından ışık geçmiyorsa ya da yaprak, tohum, böcek kalıntısı doluysa yıkamaya çalışmıyorum, doğrudan yenisini takıyorum. Kağıt esaslı filtre yıkandığında gözenek yapısı bozuluyor. Aktif karbonlu tipe geçtiğimden beri şehir içinde egzoz kokusunun kabine girmesi de belirgin biçimde azaldı. Kabin filtresi değişimini anlatan ayrı bir rehber var; detaylı sökme adımları için oraya bakmak işinizi kolaylaştırır.

Kondenser peteğini yıkamak

Radyatörün önündeki ince petek klima kondenseridir ve soğutucu gazın ısısını burada atar. Ön tampon ızgarasından giren her şey — sinek, çınar tüyü, poşet parçası — bu peteğe yapışıyor. Ben yılda bir kez, motor tamamen soğukken hortumu düşük basınçta tutup motor tarafından dışa doğru yıkıyorum. Ters yönde püskürtmek pisliği peteğin içine gömüyor. Yüksek basınçlı yıkama makinesini kesinlikle yakın mesafeden kullanmıyorum; alüminyum lameller kağıt gibi yatıyor ve yattığı yerde hava geçmiyor. Yatmış lamelleri ince bir tarakla düzeltmek mümkün ama en baştan dikkatli olmak daha kolay. Radyatör temizliği yaparken bu iki peteği birlikte ele almak zaman kazandırıyor.

Evaporatöre köpük uygulaması ve tahliye hortumu

Kabin içindeki evaporatör soğuk yüzeydir, üzerinde sürekli su damlacığı oluşur ve bakteri için ideal bir ortam yaratır. Piyasadaki köpüklü klima temizleyicilerini kabin filtresi yuvasından ya da tahliye hortumundan uygulayabiliyorsunuz. Ben filtre yuvasından uzun uçlu hortumla püskürtüyorum, ardından klimayı en yüksek fanla, iç hava sirkülasyonu kapalı şekilde on beş dakika çalıştırıp kabini havalandırıyorum. Bu işlemin bir de gizli faydası oldu: aracın altında damlayan suyu kontrol etmeyi öğrendim. Klima çalışırken yolcu tarafının altında berrak su birikmiyorsa tahliye hortumu tıkalı demektir ve o su paspasın altına dolar. Ucuna basınçlı hava tutmak genelde çözüyor.

Servise Bıraktığım İşler ve Kullanım Alışkanlıkları

Gaz, yağ ve kaçak testi

Klima gazı normal şartlarda "tükenen" bir malzeme değil; kapalı devrede dolaşır. Ama o-ringlerden ve hortum bağlantılarından yılda küçük miktarlarda sızar. Sistem gazının içinde kompresörü yağlayan yağ da bulunduğu için gaz azaldığında kompresör yağsız kalır — pahalı arıza tam burada başlar. Servisin yaptığı doğru işlem şu sırayla oluyor: mevcut gazı geri kazanma cihazıyla çekmek, vakumlayıp sistemin vakumu tutup tutmadığını izlemek, sonra üretici plakasında yazan miktarda gaz ve uygun yağı basmak. "Üstüne bir tur takviye edelim" yaklaşımı bana hiç doğru gelmedi; fazla gaz da az gaz kadar zararlı.

Kayış ve rölanti bağlantısı

Kompresör gücünü motordan kayışla alıyor. Klimayı açtığınızda motor sesinde belirgin bir düşüş, titreme ya da ıslık duyuyorsanız kayış gerginliğini ve yüzeyini kontrol etmek gerekiyor. Şarj kayışı kontrolü sırasında ben klima kasnağını da elle çeviriyorum; sertlik veya boşluk varsa rulman kendini belli ediyor. Aynı bakım turunda hava filtresine ve akü kutup başlarına bakmak da alışkanlık haline geldi, çünkü klima yükü altında akünün ve alternatörün işi ağırlaşıyor.

Kış aylarında da çalıştırmak

En çok işime yarayan alışkanlık bu oldu: soğuk aylarda bile haftada bir, on dakika klimayı çalıştırıyorum. Böylece gaz ve yağ devrede dolaşıyor, contalar kurumuyor. Ayr